Η αυστηρή νομισματική πολιτική έχει φέρει την Κεντρική Τράπεζα σε αδιέξοδο, καθώς δεν είναι πλέον σαφές ποια πρέπει να είναι η επόμενη κίνησή της
Η επίτευξη ρυθμών οικονομικής ανάπτυξης άνω του 5% στη Ρωσία προϋποθέτει αλλαγή του σημερινού μοντέλου νομισματικής πολιτικής και εγκατάλειψη της αποκλειστικής προσήλωσης στον στόχο του πληθωρισμού, σύμφωνα με τον Konstantin Ordov, κοσμήτορα της Ανώτατης Σχολής Χρηματοοικονομικών του Ρωσικού Οικονομικού Πανεπιστημίου Plekhanov και διδάκτορα Οικονομικών.
Σε ανάλυσή του στο Pravda.Ru, ο οικονομολόγος εξετάζει τις επιπτώσεις της παρατεταμένης αυστηρής νομισματικής πολιτικής στην αγοραστική δύναμη των Ρώσων, αλλά και στην ανταγωνιστικότητα των εγχώριων επιχειρήσεων.
Η πολιτική των υψηλών επιτοκίων και το κόστος για την οικονομία
Έχει προηγουμένως επισημανθεί ότι η διατήρηση των επιτοκίων σε υψηλά επίπεδα αποτελεί μια επώδυνη, αλλά αναγκαία διαδικασία για τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης αύξησης των πραγματικών εισοδημάτων.
Τη θέση αυτή διατύπωσε η διοικήτρια της Τράπεζας της Ρωσίας, Elvira Nabiullina, κατά τη διάρκεια συνεδρίασης της Κρατικής Δούμας.
Όπως υποστήριξε, χωρίς την εφαρμογή μιας αυστηρής νομισματικής πολιτικής, η οικονομία θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με ανεξέλεγκτες ανατιμήσεις, οι οποίες θα εξουδετέρωναν οποιαδήποτε αύξηση των μισθών.
Οι εκτιμήσεις των ειδικών συγκλίνουν στο ότι η Κεντρική Τράπεζα θα εξακολουθήσει να ακολουθεί περιοριστική νομισματική πολιτική στο άμεσο μέλλον, επιδιώκοντας τη σταθεροποίηση των τιμών.
Από την πλευρά του, ο Ordov εκτιμά ότι οι πολίτες θα αρχίσουν να αντιλαμβάνονται ουσιαστικά τα οφέλη της πολιτικής της νομισματικής αρχής όταν ξεκινήσει η μείωση του βασικού επιτοκίου, δημιουργώντας ευνοϊκότερες συνθήκες για σταθερή οικονομική ανάπτυξη.
Μέχρι τότε, όπως επισημαίνει, οι περιοριστικές συνθήκες χρηματοδότησης εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό εμπόδιο για την αναβάθμιση των οικονομικών επιδόσεων.
Ο οικονομολόγος υπογραμμίζει ότι το ιδιαίτερα υψηλό κόστος δανεισμού περιορίζει σημαντικά τις δυνατότητες των ρωσικών επιχειρήσεων να ανταγωνιστούν επί ίσοις όροις τις ξένες εταιρείες, καθώς επιβαρύνει δυσανάλογα την πρόσβασή τους σε κεφάλαια.
Την ίδια ώρα, ενδείξεις ανησυχίας εμφανίζονται και στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, καθώς, σύμφωνα με σχετικές αναφορές, οι τράπεζες αντιμετωπίζουν προβλήματα εμπιστοσύνης από τους Ρώσους πολίτες, εν μέσω προβληματισμού για την ασφάλεια και τη διαθεσιμότητα των αποταμιεύσεών τους σε ένα περιβάλλον υψηλών επιτοκίων.
«Οι πολίτες, παραδόξως, θα αρχίσουν να βλέπουν πραγματική βελτίωση όταν μειωθεί το επιτόκιο και η οικονομία περάσει σε τροχιά σταθερής ανάπτυξης.
Χωρίς οικονομική μεγέθυνση, είναι αδύνατο να γίνει αισθητή στην καθημερινότητα η θετική επίδραση της αύξησης των εισοδημάτων.
Εδώ υπάρχει μια αντίφαση: το βασικό επιτόκιο παραμένει σε υψηλά επίπεδα για υπερβολικά μεγάλο χρονικό διάστημα, παρότι δεν αποτελεί εργαλείο που μπορεί να εφαρμόζεται επ' αόριστον», ανέφερε ο Ordov.
Ο ίδιος περιγράφει τη θέση στην οποία έχει περιέλθει η Κεντρική Τράπεζα ως «τσουκτσβάνγκ», χρησιμοποιώντας έναν όρο από το σκάκι για να περιγράψει μια κατάσταση στην οποία κάθε διαθέσιμη κίνηση ενδέχεται να έχει αρνητικές συνέπειες.
Κατά την εκτίμησή του, μια νέα αύξηση των επιτοκίων θα μπορούσε να οδηγήσει σε ευρύτερη οικονομική κρίση, ενώ μικρές μειώσεις δεν επαρκούν για να επηρεάσουν ουσιαστικά τις δυνάμεις που διαμορφώνουν τον πληθωρισμό.
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, αυξάνονται και οι κίνδυνοι για τους ιδιώτες επενδυτές. Παράλληλα, οι φορολογικές αρχές εφιστούν την προσοχή στους καταθέτες, υπενθυμίζοντας ότι όσοι τοποθετούν τα χρήματά τους σε έντοκες τραπεζικές καταθέσεις θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη το ισχύον αφορολόγητο όριο για τους τόκους.
Η σύγκρουση μεταξύ αντιπληθωριστικής πολιτικής και ανάπτυξης
Ένα ακόμη ζήτημα που θέτει ο Ordov αφορά την απουσία, όπως υποστηρίζει, ενός κοινού σχεδιασμού μεταξύ της Κεντρικής Τράπεζας και της ρωσικής κυβέρνησης για την ενίσχυση του ΑΕΠ. Η νομισματική αρχή έχει θέσει ως βασικό στόχο τη συγκράτηση του πληθωρισμού στο 4%, ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, η βιομηχανία και ο κλάδος των υπηρεσιών εξακολουθούν να λειτουργούν υπό συνθήκες έντονης πίεσης, εξαιτίας του περιορισμένου διαθέσιμου χρηματοδοτικού περιθωρίου.
Την ίδια στιγμή, παρά τις δυσκολίες, διεθνείς αναλυτές διαπιστώνουν ότι η ρωσική οικονομία παρουσιάζει ορισμένες αντοχές.
Μάλιστα, οι εκτιμήσεις για την αναπτυξιακή της πορεία έχουν πρόσφατα αναθεωρηθεί ανοδικά, καθώς η εγχώρια αγορά εμφανίζει προσαρμοστικότητα απέναντι στις υφιστάμενες οικονομικές συνθήκες.
Αναφερόμενος ειδικότερα στα περιθώρια κινήσεων της Κεντρικής Τράπεζας, ο οικονομολόγος υποστηρίζει ότι η παρατεταμένη εφαρμογή αυστηρής νομισματικής πολιτικής έχει δημιουργήσει ένα ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον λήψης αποφάσεων.
«Η αυστηρή νομισματική πολιτική έχει φέρει την Κεντρική Τράπεζα σε αδιέξοδο, καθώς δεν είναι πλέον σαφές ποια πρέπει να είναι η επόμενη κίνησή της. Μια αύξηση του επιτοκίου ενέχει τον κίνδυνο πρόκλησης κρίσης, ενώ μια μείωση κατά 0,25 ποσοστιαίες μονάδες δεν επιφέρει ουσιαστική μεταβολή ούτε στις πληθωριστικές ούτε στις αντιπληθωριστικές πιέσεις. Δεν αποτελεί λύση για όλα τα προβλήματα, αλλά ούτε και δημιουργεί απτά αποτελέσματα», εξήγησε.
Το εσωτερικό χρέος ως εναλλακτική πηγή χρηματοδότησης
Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο Ordov επισημαίνει ότι το βασικό επιτόκιο αποτελεί κατά κύριο λόγο ένα βραχυπρόθεσμο εργαλείο νομισματικής πολιτικής, το οποίο αποσκοπεί στην ταχεία απομάκρυνση των λιγότερο αποδοτικών οικονομικών δραστηριοτήτων από την αγορά. Ωστόσο, προειδοποιεί ότι η διατήρηση περιοριστικών συνθηκών για μεγάλο χρονικό διάστημα μπορεί να υπονομεύσει τη σταθερότητα των δημοσιονομικών εσόδων.
Υπό αυτές τις συνθήκες, οι ρωσικές αρχές αναζητούν πρόσθετες πηγές χρηματοδότησης για την υλοποίηση των αναπτυξιακών τους σχεδίων και την κάλυψη των κρατικών δαπανών. Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζεται η περαιτέρω προσφυγή στον εσωτερικό δανεισμό, με στόχο την εξασφάλιση των απαραίτητων πόρων για τη χρηματοδότηση των προγραμμάτων ανάπτυξης και την εκπλήρωση των κοινωνικών υποχρεώσεων του κράτους απέναντι στους πολίτες.
www.bankingnews.gr
Σε ανάλυσή του στο Pravda.Ru, ο οικονομολόγος εξετάζει τις επιπτώσεις της παρατεταμένης αυστηρής νομισματικής πολιτικής στην αγοραστική δύναμη των Ρώσων, αλλά και στην ανταγωνιστικότητα των εγχώριων επιχειρήσεων.
Η πολιτική των υψηλών επιτοκίων και το κόστος για την οικονομία
Έχει προηγουμένως επισημανθεί ότι η διατήρηση των επιτοκίων σε υψηλά επίπεδα αποτελεί μια επώδυνη, αλλά αναγκαία διαδικασία για τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης αύξησης των πραγματικών εισοδημάτων.
Τη θέση αυτή διατύπωσε η διοικήτρια της Τράπεζας της Ρωσίας, Elvira Nabiullina, κατά τη διάρκεια συνεδρίασης της Κρατικής Δούμας.
Όπως υποστήριξε, χωρίς την εφαρμογή μιας αυστηρής νομισματικής πολιτικής, η οικονομία θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με ανεξέλεγκτες ανατιμήσεις, οι οποίες θα εξουδετέρωναν οποιαδήποτε αύξηση των μισθών.
Οι εκτιμήσεις των ειδικών συγκλίνουν στο ότι η Κεντρική Τράπεζα θα εξακολουθήσει να ακολουθεί περιοριστική νομισματική πολιτική στο άμεσο μέλλον, επιδιώκοντας τη σταθεροποίηση των τιμών.
Από την πλευρά του, ο Ordov εκτιμά ότι οι πολίτες θα αρχίσουν να αντιλαμβάνονται ουσιαστικά τα οφέλη της πολιτικής της νομισματικής αρχής όταν ξεκινήσει η μείωση του βασικού επιτοκίου, δημιουργώντας ευνοϊκότερες συνθήκες για σταθερή οικονομική ανάπτυξη.
Μέχρι τότε, όπως επισημαίνει, οι περιοριστικές συνθήκες χρηματοδότησης εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό εμπόδιο για την αναβάθμιση των οικονομικών επιδόσεων.
Ο οικονομολόγος υπογραμμίζει ότι το ιδιαίτερα υψηλό κόστος δανεισμού περιορίζει σημαντικά τις δυνατότητες των ρωσικών επιχειρήσεων να ανταγωνιστούν επί ίσοις όροις τις ξένες εταιρείες, καθώς επιβαρύνει δυσανάλογα την πρόσβασή τους σε κεφάλαια.
Την ίδια ώρα, ενδείξεις ανησυχίας εμφανίζονται και στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, καθώς, σύμφωνα με σχετικές αναφορές, οι τράπεζες αντιμετωπίζουν προβλήματα εμπιστοσύνης από τους Ρώσους πολίτες, εν μέσω προβληματισμού για την ασφάλεια και τη διαθεσιμότητα των αποταμιεύσεών τους σε ένα περιβάλλον υψηλών επιτοκίων.
«Οι πολίτες, παραδόξως, θα αρχίσουν να βλέπουν πραγματική βελτίωση όταν μειωθεί το επιτόκιο και η οικονομία περάσει σε τροχιά σταθερής ανάπτυξης.
Χωρίς οικονομική μεγέθυνση, είναι αδύνατο να γίνει αισθητή στην καθημερινότητα η θετική επίδραση της αύξησης των εισοδημάτων.
Εδώ υπάρχει μια αντίφαση: το βασικό επιτόκιο παραμένει σε υψηλά επίπεδα για υπερβολικά μεγάλο χρονικό διάστημα, παρότι δεν αποτελεί εργαλείο που μπορεί να εφαρμόζεται επ' αόριστον», ανέφερε ο Ordov.
Ο ίδιος περιγράφει τη θέση στην οποία έχει περιέλθει η Κεντρική Τράπεζα ως «τσουκτσβάνγκ», χρησιμοποιώντας έναν όρο από το σκάκι για να περιγράψει μια κατάσταση στην οποία κάθε διαθέσιμη κίνηση ενδέχεται να έχει αρνητικές συνέπειες.
Κατά την εκτίμησή του, μια νέα αύξηση των επιτοκίων θα μπορούσε να οδηγήσει σε ευρύτερη οικονομική κρίση, ενώ μικρές μειώσεις δεν επαρκούν για να επηρεάσουν ουσιαστικά τις δυνάμεις που διαμορφώνουν τον πληθωρισμό.
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, αυξάνονται και οι κίνδυνοι για τους ιδιώτες επενδυτές. Παράλληλα, οι φορολογικές αρχές εφιστούν την προσοχή στους καταθέτες, υπενθυμίζοντας ότι όσοι τοποθετούν τα χρήματά τους σε έντοκες τραπεζικές καταθέσεις θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη το ισχύον αφορολόγητο όριο για τους τόκους.
Η σύγκρουση μεταξύ αντιπληθωριστικής πολιτικής και ανάπτυξης
Ένα ακόμη ζήτημα που θέτει ο Ordov αφορά την απουσία, όπως υποστηρίζει, ενός κοινού σχεδιασμού μεταξύ της Κεντρικής Τράπεζας και της ρωσικής κυβέρνησης για την ενίσχυση του ΑΕΠ. Η νομισματική αρχή έχει θέσει ως βασικό στόχο τη συγκράτηση του πληθωρισμού στο 4%, ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, η βιομηχανία και ο κλάδος των υπηρεσιών εξακολουθούν να λειτουργούν υπό συνθήκες έντονης πίεσης, εξαιτίας του περιορισμένου διαθέσιμου χρηματοδοτικού περιθωρίου.
Την ίδια στιγμή, παρά τις δυσκολίες, διεθνείς αναλυτές διαπιστώνουν ότι η ρωσική οικονομία παρουσιάζει ορισμένες αντοχές.
Μάλιστα, οι εκτιμήσεις για την αναπτυξιακή της πορεία έχουν πρόσφατα αναθεωρηθεί ανοδικά, καθώς η εγχώρια αγορά εμφανίζει προσαρμοστικότητα απέναντι στις υφιστάμενες οικονομικές συνθήκες.
Αναφερόμενος ειδικότερα στα περιθώρια κινήσεων της Κεντρικής Τράπεζας, ο οικονομολόγος υποστηρίζει ότι η παρατεταμένη εφαρμογή αυστηρής νομισματικής πολιτικής έχει δημιουργήσει ένα ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον λήψης αποφάσεων.
«Η αυστηρή νομισματική πολιτική έχει φέρει την Κεντρική Τράπεζα σε αδιέξοδο, καθώς δεν είναι πλέον σαφές ποια πρέπει να είναι η επόμενη κίνησή της. Μια αύξηση του επιτοκίου ενέχει τον κίνδυνο πρόκλησης κρίσης, ενώ μια μείωση κατά 0,25 ποσοστιαίες μονάδες δεν επιφέρει ουσιαστική μεταβολή ούτε στις πληθωριστικές ούτε στις αντιπληθωριστικές πιέσεις. Δεν αποτελεί λύση για όλα τα προβλήματα, αλλά ούτε και δημιουργεί απτά αποτελέσματα», εξήγησε.
Το εσωτερικό χρέος ως εναλλακτική πηγή χρηματοδότησης
Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο Ordov επισημαίνει ότι το βασικό επιτόκιο αποτελεί κατά κύριο λόγο ένα βραχυπρόθεσμο εργαλείο νομισματικής πολιτικής, το οποίο αποσκοπεί στην ταχεία απομάκρυνση των λιγότερο αποδοτικών οικονομικών δραστηριοτήτων από την αγορά. Ωστόσο, προειδοποιεί ότι η διατήρηση περιοριστικών συνθηκών για μεγάλο χρονικό διάστημα μπορεί να υπονομεύσει τη σταθερότητα των δημοσιονομικών εσόδων.
Υπό αυτές τις συνθήκες, οι ρωσικές αρχές αναζητούν πρόσθετες πηγές χρηματοδότησης για την υλοποίηση των αναπτυξιακών τους σχεδίων και την κάλυψη των κρατικών δαπανών. Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζεται η περαιτέρω προσφυγή στον εσωτερικό δανεισμό, με στόχο την εξασφάλιση των απαραίτητων πόρων για τη χρηματοδότηση των προγραμμάτων ανάπτυξης και την εκπλήρωση των κοινωνικών υποχρεώσεων του κράτους απέναντι στους πολίτες.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών